Төрөөбүт тылбыт төлкөтө – илиибитигэр

Биһиги өбүгэлэрбит улуу олоҥхоһуттар тойуктарын истэн, сээркээн сэһэнньиттэр остуоруйаларыгар улаатан, айылҕалыын алтыһан, сахалыы куттанан-сүрдэнэн силис тардыммыттара. Оттон билигин XXI үйэ дьалхааныгар төрөөбүт тылбыт сүмэтин хайдах чөл хаалларабыт? Оҕолорбутун ийэ тылынан саҥардар туһугар биһиги, төрөппүттэр, тугу гыныахтаахпытый?

Оҕо сайдыытыгар оонньуу эрэ буолбакка, кинигэ оруола сүҥкэн суолталаах. Кырачаан кинигэ лиистэрин арыйдаҕын аайы саҥа эйгэҕэ үктэнэр. Ойуутун көрөн тулалыыр эйгэни билэ үөрэнэр, дорҕоону истэн, тыл суолтатын өйдөөн толкуйдуур дьоҕура сайдар.

«Остуоруйалаан утуйуохха», – диэн төрөппүт сылаас куолаһынан сибигинэйэр түгэнэ – бу хас биирдии саха ыалын дьиҥнээх үгэһэ. Маннык кэмҥэ оҕо соҕотохсуйууну билбэт, кини тапталга, харыстабылга уйдаран, күннээҕи түбүктэн сынньанар. Ону таһынан:

- Ойуулаах кинигэ оҕо болҕомтотун күүһүрдэр, фантазиятын сайыннарар.

- Дорҕоону таба саҥарарга, этиитин ситимнииргэ холобур буолар.

- Кинигэ ис хоһоонун ырытарыгар, дьоруой майгытын сыаналыырыгар толкуйа тобуллар.

«Айар» кинигэ кыһатыгар оҕолорго аналлаах кинигэ элбэх. Ону тэҥэ, оҕо кинигэлэригэр «1+1=3» аахсыйа биллэрдибит! Икки кинигэни атыылаһаҕыт – үһүс кинигэни бэлэх ылаҕыт. Балаҕан ыйын 25 күнүттэн алтынньы 25 күнүгэр диэри «Дэлэй Молл» атыы киинигэр баар «Айар» маҕаһыыныгар кэлиҥ уонна кыра ааҕааччыларгытыгар сөбүлүүр оҕо кинигэлэрин талыҥ. Бэлэххэ атыыласпыт кинигэлэргиттэн саамай чэпчэки сыаналааҕа барар.

Бу аахсыйаҕа ханнык кинигэлэри талан, оҕобутун төрөөбүт тылыгар чугаһатыахпытын сөбүй?

«3D Азбука: сахалыы саҥарар мобильнай оонньуулаах» Аныгы оҕолорго харахтарынан көрөн, кулгаахтарынан истэн, илиилэринэн тутан-хабан алпаабыты судургутук үөрэтэллэригэр 3D тутуллаах көмө кинигэ. Дьэрэкээн ойуулара, дорҕоон-хоһоон доҕуһуоллаах, оонньуулаах мобильнай сыһыарыыта билиилэрин хаҥатыа, тылларын саппааһын байытыа, айар дьоҕурдарын сайыннарыа.

Арай биирдэ Тоотук – Тоотук уонна кини доҕотторун көрдөөх сырыыларын, үтүө майгыга иитэр ойуулары оҕолор сэргээн кырааскалыахтара.

Туһалаах ойуулар: Тарбахтары эрчийэбит, кэпсии үөрэнэбит, болҕомтолоох буолабыт, ойуулуур дьоҕуру сайыннарабыт.

«Иирбэ-таарба ыллыктар» – Дьарыктанар тэтэрээт Бу тэтэрээккэ эгэлгэ көрдөөх сорудахтар бааллар. Хас да чаас устата болҕомтотун ыһыктыбакка олорон, оҕо логикатын, ахсаан өйдөбүлүн, өйгө тутар дьоҕурун сайыннарар. Сорудахтара судургулар эрээри, кичимэлээхтэр – кырачаан кыаҕын иһинэн толорон, ситиһии үөрүүтүн билэр.

«Кыылчааннартан үөрэниэххэ. Кырачааннарга остуоруйалар» Ойуур кыылларын – дикобраз оҕотун, кутуйахчааннары, кроту кытта доҕордоспут оҕо айылҕаҕа харыстабыллаахтык сыһыаннаһарга үөрэнэр. Манна кыыллар майгыларын нөҥүө киһи сиэрэ-майгыта арыллар: доҕордоһуу, бэйэ-бэйэҕэ көмөлөһүү, хом санааны киэр илгиир диэн тугуй. Остуоруйа ис хоһоонун ырытан, герой майгытын сыаналыырга оҕо толкуйа тобуллар.

«Мин сахалыы саҥарабын» – Үлэлиир тэтэрээт Оскуола боруогун атыллыыр саастаах оҕоҕо анаммыт, Федеральнай үөрэх бырагырааматыгар (ФОП ДО) уонна саха уһуйаанын ирдэбилигэр толору эппиэттиир тэтэрээт. Манна артикуляцияны дьарыктыыр кэпсээннэр, ситимнээх саҥаны сайыннарар остуоруйалар, дорҕоону көннөрөр хоһооннор, видеолаах тарбах оонньуулара киирдилэр. Бу тэтэрээтинэн дьарыктаммыт оҕо уу сахалыы толкуйдуур, этиитин лоп-бааччы сааһылыыр уонна оскуолаҕа барбытын да кэнниттэн ыарырҕаппакка үөрэнэр кыахтанар.

«Остуоруйа аптаах холбуката» – Хас биирдии остуоруйа кэнниттэн Өксөкүлээх Өлөксөй «Саха өс хоһоонноро» кинигэтиттэн ылыллыбыт бэргэн этиилэр бааллар. Оҕо кэпсээнтэн мораль булан, норуот муудараһын кытта алтыһар. Кыыл-көтөр, дьон-сэргэ араас майгытын көрөн, кырачаан эйэҕэс, үтүө санаалаах, толкуйдаах буоларга үөрэнэр.

«99 сомоҕо домох» – Ойуу тылдьыкка саха тылын 99 сомоҕо домоҕо киирдэ. Көрдөөх уруһуйдар, нууччалыы тылбаас уонна судургутук быһааран биэрии көмөлөрүнэн сомоҕо домохтор суолталарын чэпчэкитик өйдүөххүт уонна саҥаҕытын норуот бэргэн хоһуйууларынан байытыаххыт. 

«Саха оҕотун бастыҥ кинигэтэ» – Бу хомуурунньук көмөтүнэн оҕо сиэри-туому тутуһарга, үгэс буолбут үөрүйэхтэринэн инникини торумнуурга үөрэниэҕэ, таабырынтан саҕалаан остуоруйаҕа тиийэ норуот тылынан уус-уран айымньыларын ааҕыаҕа, иллэҥ кэмигэр өбүгэ оонньуутун оонньуоҕа. Кинигэ ис тутула дьыл эргииринэн сирдэтэн оҥоһулунна. Ойуу тылдьыт уонна араас сорудахтар кырачаан киһи болҕомтотун тутуохтара. Кинигэ төрөппүккэ, иитээччигэ, учууталга оҕоҕо саха олоҕун-дьаһаҕын, култууратын, үгэһин билиһиннэрэргэ бастыҥ көмө буолуоҕа.

«Дэлэй Молл»-га кэлиҥ, «Айар» маҕаһыынын аанын тоҥсуйуҥ. Икки кинигэни ылан, үһүскүтүн бэлэхкэ тутан, дьиэҕитигэр кэһиилээх тиийиҥ. 

Кинигэни соҕотоҕун эрэ буолбакка, дьиэ кэргэнинэн ааҕыы улахан суолталаах. Киэһэ ахсын остуоруйалааһын – бу оҕо уйулҕатын бөҕөргөтөр, төрөппүтү кытта ситимниир. Кинигэни ааҕан бүтэн баран, ис хоһоонун ырытыҥ: «Эн санааҕар, дьоруой тоҕо инньэ гынна?», «Салгыыта хайдах буолуой?». Мантан оҕо тылын саппааһа байар, толкуйдуур дьоҕура сайдар.

Оҕоҕут кэскилэ – кини ханнык тылынан саныырыгар, иэйэригэр уонна олоҕу көрөрүгэр кистэнэ сытар. Төрөөбүт тылбыт бараммат баайын кинигэ нөҥүө кэнчээри ыччакка тиэрдии – бу биһиги, билиҥҥи көлүөнэ сахалар, ытык иэспит. Маҕаһыын долбуурдарыгар баар сахалыы тыыннаах, дириҥ ис хоһоонноох кинигэлэри ылан, оҕо сайдыытыгар бигэ кылааты ууруоҕуҥ!

---